سدیم دی هیدروژن فسفات (Sodium Dihydrogen Phosphate) نوترون

توضیحات

معرفی جامع سدیم دی هیدروژن فسفات (Sodium Dihydrogen Phosphate)

سدیم دی هیدروژن فسفات با فرمول شیمیایی NaH₂PO₄، یکی از ترکیبات معدنی حیاتی و پرکاربرد در آزمایشگاه‌های شیمی تجزیه، بیوشیمی و صنایع مختلف است. این ماده که با نام‌های دیگری همچون مونوسدیم فسفات (Monosodium Phosphate) یا سدیم فسفات مونوبازیک نیز شناخته می‌شود، به عنوان یک نمک اسیدی از فسفات سدیم عمل می‌کند. در ساختار کریستالی این ماده، یک کاتیون سدیم (Na⁺) با آنیون دی‌هیدروژن فسفات (H₂PO₄⁻) پیوند یونی برقرار کرده است. حضور این ماده در محلول‌های آبی باعث ایجاد خاصیت بافری می‌شود که آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای تنظیم pH در واکنش‌های حساس تبدیل کرده است. برند نوترون به عنوان یکی از تولیدکنندگان معتبر مواد شیمیایی آزمایشگاهی، این محصول را با درجه خلوص بسیار بالا (معمولاً ۹۹٪ یا بالاتر) عرضه می‌کند تا محققان بتوانند بدون نگرانی از ناخالصی‌های مزاحم، به نتایج دقیق دست یابند. استفاده از Sodium Dihydrogen Phosphate خالص تضمین می‌کند که در فرآیندهای سنتز آلی، کشت سلولی و یا تهیه بافرهای استاندارد، هیچ‌گونه تداخلی رخ ندهد.

ویژگی‌های کلیدی و مشخصات شناسایی ماده

شناخت دقیق مشخصات فیزیکی و شیمیایی سدیم دی هیدروژن فسفات برای استفاده صحیح در پروتکل‌های آزمایشگاهی ضروری است. این ماده معمولاً به صورت پودر کریستالی سفید یا گرانول‌های بی‌رنگ عرضه می‌شود و کاملاً محلول در آب است، اما در حلال‌های آلی مانند اتانول حلالیت بسیار کمی دارد. در ادامه به بررسی دقیق‌تر ویژگی‌های این ترکیب می‌پردازیم:

• نام شیمیایی: Sodium Dihydrogen Phosphate
• نام‌های مترادف: Monosodium Phosphate, Sodium Phosphate Monobasic
• فرمول مولکولی: NaH₂PO₄ (همچنین به صورت هیدراته NaH₂PO₄·H₂O یا NaH₂PO₄·2H₂O نیز موجود است)
• شماره ثبت CAS: 7558-80-7 (برای فرم بدون آب)
• وزن مولکولی: 119.98 g/mol (فرم بدون آب)
• خلوص (Purity): ≥ 99.0% (معمولاً برای گرید آزمایشگاهی)
• ظاهر: پودر یا کریستال سفید، بدون بو
• نقطه ذوب: تقریباً 190 درجه سانتی‌گراد (با تجزیه)
• pH محلول 1%: بین 4.1 تا 4.5 (خاصیت اسیدی ضعیف)

ساختار شیمیایی و رفتار در محلول

زمانی که Sodium Dihydrogen Phosphate در آب حل می‌شود، به یون‌های سدیم و دی‌هیدروژن فسفات تفکیک می‌شود. یون دی‌هیدروژن فسفات می‌تواند هم به عنوان اسید (با از دست دادن پروتون و تبدیل به HPO₄²⁻) و هم به عنوان باز (با گرفتن پروتون و تبدیل به H₃PO₄) عمل کند. این خاصیت آمفوتریک، دلیل اصلی کاربرد گسترده این ماده به عنوان یک جزء کلیدی در سیستم‌های بافری فسفات است. وقتی این ماده با دی‌سدیم هیدروژن فسفات (Disodium Hydrogen Phosphate) ترکیب می‌شود، یک بافر قدرتمند ایجاد می‌کند که می‌تواند pH را در محدوده فیزیولوژیک (حدود 5.8 تا 8.0) ثابت نگه دارد. این ویژگی برای آزمایش‌های بیولوژیکی که به ثبات pH بسیار حساس هستند، حیاتی است.

کاربردهای علمی و صنعتی سدیم دی هیدروژن فسفات

تطبیق‌پذیری سدیم دی هیدروژن فسفات باعث شده است تا در طیف وسیعی از کاربردها مورد استفاده قرار گیرد. از آزمایشگاه‌های تحقیقاتی دانشگاهی گرفته تا خطوط تولید صنعتی، این ماده شیمیایی نقش مهمی ایفا می‌کند. در اینجا به مهم‌ترین کاربردهای این ترکیب اشاره می‌کنیم:

۱. تهیه بافرهای بیولوژیکی و شیمیایی

مهم‌ترین کاربرد Sodium Dihydrogen Phosphate در تهیه بافرهای فسفات (PBS – Phosphate Buffered Saline) است. این بافرها در بیوشیمی، زیست‌شناسی مولکولی و ایمونولوژی برای شستشوی سلول‌ها، رقیق‌سازی آنتی‌بادی‌ها و انجام واکنش‌های آنزیمی استفاده می‌شوند. استفاده از این ماده باعث می‌شود pH محیط واکنش در برابر افزودن مقادیر کم اسید یا باز مقاوم بماند.

۲. استانداردسازی در شیمی تجزیه

در تیتراسیون‌ها و آنالیزهای کمی، از سدیم دی هیدروژن فسفات به عنوان استاندارد اولیه یا ثانویه برای تعیین غلظت سایر محلول‌ها استفاده می‌شود. خلوص بالای محصولات برند نوترون، خطای اندازه‌گیری را در این فرآیندها به حداقل می‌رساند.

۳. صنایع غذایی و دارویی

این ماده به عنوان یک افزودنی مجاز (با کد E339i) در صنایع غذایی برای تنظیم اسیدیته و به عنوان امولسیفایر در فرآورده‌های گوشتی و پنیر استفاده می‌شود. همچنین در تولید برخی داروها به عنوان عامل بافری و کمک‌کننده در حلالیت دارو به کار می‌رود.

۴. کشاورزی و کودها

به عنوان منبع فسفر و سدیم، در تولید کودهای تخصصی برای بهبود رشد گیاهان و اصلاح خاک‌های شور استفاده می‌شود.

• تنظیم pH در استخرهای شنا (به عنوان جایگزین اسیدهای قوی)
• عامل کلاته‌کننده فلزات در صنایع شوینده
• کاتالیزور در برخی واکنش‌های سنتز آلی
• تهیه محلول‌های نمکی در الکتروفورز

مزایای استفاده از برند نوترون

انتخاب تأمین‌کننده معتبر برای مواد شیمیایی آزمایشگاهی به اندازه خود ماده اهمیت دارد. شرکت نوترون با سال‌ها تجربه در تولید و توزیع مواد شیمیایی، سدیم دی هیدروژن فسفات را با تضمین کیفیت ارائه می‌دهد. مزایای خرید این محصول از برند نوترون عبارتند از:

• خلوص تضمین شده: آنالیز دقیق هر بچ تولیدی برای اطمینان از عدم وجود ناخالصی‌های فلزی یا آلی که می‌توانند نتایج آزمایش را مخدوش کنند.
• بسته‌بندی استاندارد: استفاده از ظروف مقاوم در برابر رطوبت و نور برای جلوگیری از جذب آب (هیگروسکوپیک بودن) و حفظ پایداری ماده.
• قیمت رقابتی: عرضه مستقیم و حذف واسطه‌ها که خرید را برای آزمایشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی مقرون‌به‌صرفه می‌کند.
• پشتیبانی فنی: ارائه برگه آنالیز (COA) به همراه محصول برای اطمینان خاطر مشتریان.

ویژگی‌های فنی و مشخصات فیزیکوشیمیایی

در جدول زیر مشخصات دقیق فنی Sodium Dihydrogen Phosphate تولید شده توسط شرکت نوترون آورده شده است. لطفاً توجه داشته باشید که برخی پارامترها ممکن است بسته به گرید دقیق محصول (خشک یا آبدار) کمی متفاوت باشند:

جدول مشخصات فنی

• حلالیت در آب: بسیار محلول (حدود 59 گرم در 100 میلی‌لیتر در 20 درجه سانتی‌گراد)
• حلالیت در اتانول: نامحلول
• چگالی: 2.36 گرم بر سانتی‌متر مکعب (فرم بدون آب)
• فرم فیزیکی: پودر کریستالی سفید یا گرانول
• میزان کلرید (Cl): حداکثر 0.005%
• میزان سولفات (SO4): حداکثر 0.01%
• میزان فلزات سنگین: مطابق با استانداردهای آزمایشگاهی (معمولاً < 0.001%)
• pH (محلول 5%): 4.1 – 4.5

توجه: اطلاعات دقیق مربوط به نقطه جوش دقیق و فشار بخار برای این ماده به دلیل تجزیه حرارتی قبل از جوشیدن، معمولاً در کاتالوگ‌های عمومی ذکر نمی‌شود و اطلاعات بسته به تأمین‌کننده متفاوت است. برای کاربردهای خاص حرارتی، لطفاً به برگه ایمنی (MSDS) مراجعه کنید.

نکات ایمنی و مدیریت ریسک (HSE)

اگرچه سدیم دی هیدروژن فسفات به عنوان یک ماده کم‌خطر طبقه‌بندی می‌شود، اما رعایت اصول ایمنی هنگام کار با هر ماده شیمیایی الزامی است. این ماده می‌تواند باعث تحریک خفیف چشم و پوست شود و در صورت استنشاق گرد و غبار آن، ممکن است دستگاه تنفسی را تحریک کند.

توصیه‌های ایمنی:

• استفاده از عینک ایمنی و دستکش‌های مقاوم در برابر مواد شیمیایی (نیتریل) الزامی است.
• از استنشاق گرد و غبار ماده جلوگیری کنید؛ کار با ترازو یا توزین باید زیر هود شیمیایی انجام شود.
• در صورت تماس با چشم، بلافاصله با آب فراوان به مدت 15 دقیقه شستشو دهید.
• در صورت بلعیده شدن، دهان را با آب بشویید و فوراً به پزشک مراجعه کنید.
• ظرف را پس از استفاده کاملاً ببندید تا از جذب رطوبت جلوگیری شود.

برای اطلاعات دقیق‌تر در مورد عبارات خطر (H-Statements) و اقدامات احتیاطی (P-Statements)، لطفاً به برگه اطلاعات ایمنی مواد (SDS) ارائه شده همراه با محصول مراجعه نمایید، زیرا این اطلاعات بسته به فرمولاسیون دقیق تولیدکننده ممکن است تغییر کند.

نحوه بسته‌بندی و شرایط نگهداری

کیفیت سدیم دی هیدروژن فسفات به شدت تحت تأثیر شرایط محیطی است. این ماده خاصیت جذب رطوبت (Hygroscopic) دارد، به این معنی که به سرعت رطوبت هوا را جذب می‌کند و ممکن است کلوخه شود یا خلوص آن کاهش یابد. بنابراین، شرایط نگهداری صحیح برای حفظ کارایی محصول ضروری است.

شرایط نگهداری:

• دما: در دمای اتاق (15 تا 30 درجه سانتی‌گراد) نگهداری شود.
• رطوبت: در محیط خشک و دور از رطوبت نگهداری شود. استفاده از دسیکاتور توصیه می‌شود.
• نور: دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود (اگرچه این ماده به نور حساس نیست، اما بسته‌بندی تیره به حفظ کیفیت کمک می‌کند).
• مواد ناسازگار: دور از بازهای قوی، عوامل اکسیدکننده قوی و فلزات واکنش‌پذیر نگهداری شود.

بسته‌بندی استاندارد:

محصول Sodium Dihydrogen Phosphate برند نوترون معمولاً در بسته‌بندی‌های مقاوم شامل بطری‌های پلی‌اتیلن چگالی بالا (HDPE) با درب پیچ‌دار ایمن، یا کیسه‌های چندلایه آلومینیومی (برای مقادیر بالا) عرضه می‌شود. این بسته‌بندی‌ها مانع از نفوذ هوا و رطوبت به داخل محصول می‌شوند. وزن‌های متداول شامل 100 گرم، 250 گرم، 500 گرم و 1 کیلوگرم (و یا 25 کیلوگرم برای مصارف صنعتی) می‌باشد.

جمع‌بندی علمی و نتیجه‌گیری

سدیم دی هیدروژن فسفات (Sodium Dihydrogen Phosphate) یک ترکیب شیمیایی بنیادی با کاربردهای گسترده در علوم زیستی و شیمی تجزیه است. توانایی منحصربه‌فرد آن در حفظ pH ثابت در محلول‌های آبی، آن را به جزء جدایی‌ناپذیر بافرهای بیولوژیکی تبدیل کرده است. خلوص بالای این ماده، که توسط برند معتبر نوترون تضمین می‌شود، فاکتوری حیاتی برای تکرارپذیری آزمایش‌ها و دقت در آنالیزهای کمی است. چه در حال کشت سلول‌های حساس باشید و چه در حال کالیبراسیون دستگاه‌های پیشرفته آنالیتیکال، استفاده از سدیم دی هیدروژن فسفات با کیفیت تضمین شده، کلید موفقیت در دستیابی به نتایج معتبر علمی است. با توجه به قیمت مناسب و در دسترس بودن، این ماده یکی از اقلام ضروری در انبار هر آزمایشگاه شیمی و بیولوژی محسوب می‌شود.